Home » [NEW] สิ้นชาติสูญเอกราช “พม่าเสียเมือง” เมื่อทูตพม่าปรับทุกข์กับทูตไทย ณ ปารีส | กษัตริย์พม่าองค์สุดท้าย – Nangdep.vn

[NEW] สิ้นชาติสูญเอกราช “พม่าเสียเมือง” เมื่อทูตพม่าปรับทุกข์กับทูตไทย ณ ปารีส | กษัตริย์พม่าองค์สุดท้าย – Nangdep.vn

กษัตริย์พม่าองค์สุดท้าย: นี่คือโพสต์ที่เกี่ยวข้องกับหัวข้อนี้

คณะราชทูตจากพม่าชุดสุดท้ายที่ไปฝรั่งเศส มีขึ้นในสมัยพระเจ้าสีป่อ โดยการนำของธันเจะต์หวุ่นดอก (ราชทูต-นั่งคนที่ 2 จากซ้าย) และจอกมยองอัตวินหวุ่น (อุปทูต-นั่งคนที่ 3 จากซ้าย) เพื่อเจรจาขอซื้ออาวุธและขอความช่วยเหลือในการต่อต้านอังกฤษ แต่ได้รับการปฏิเสธ การที่พม่าบางส่วนถูกยึดครองโดยอังกฤษ ทำให้ทุกชาติเชื่อว่าพม่าตกเป็นอาณานิคมของอังกฤษนานแล้ว คณะทูตถูกลอยแพในปารีส ขณะเดินทางมาเจรจากับรัฐบาลฝรั่งเศส เมื่อรัฐบาลพม่ายอมจำนนต่ออังกฤษกลางคัน คณะทูตเกิดความท้อแท้และสิ้นหวัง จึงขอเข้าพบพระองค์เจ้าปฤษฎางค์ ราชทูตไทยประจำกรุงปารีสเพื่อปรับทุกข์ คำให้การของทูตพม่าในปารีสเป็นข้อมูลชั้นต้นของสถานการณ์ภายในราชสำนักพม่า (ภาพข่าวขึ้นปก LUNIVERS ILLUSTRE ของฝรั่งเศส ฉบับวันที่ 29 พฤศจิกายน 1884)

พม่ากับไทยมีความบาดหมางกินใจกันมาช้านานนับเป็นร้อย ๆ ปี แต่แล้ววันหนึ่งเมื่อมหันตภัยที่ใหญ่ยิ่งกว่าของจักรวรรดินิยมตะวันตกเดินทางมาถึง ความระหองระแหงแบบเพื่อนบ้านทะเลาะกันก็พลันยุติลง พม่ากับไทยจำเป็นต้องเปลี่ยนบทบาทหันมาซบไหล่กันเพื่อเตือนภัยครั้งใหม่ที่กำลังมาเยือน บทเรียนกรณีพม่าเสียเมืองแก่อังกฤษ เป็นอุทาหรณ์สำหรับแนวทางการดำรงอยู่ของสยามประเทศ เป็นต้นเหตุของการต่อสู้เพื่อรักษาอธิปไตยของคนไทยกลุ่มหนึ่งที่คิดต่อต้านการคุกคามของชาวตะวันตกที่ต่อมากลายเป็นคำกราบบังคับทูลความเห็นจัดการเปลี่ยนแปลงราชการแผ่นดิน ร.ศ. 103 เรื่องราวต่อไปนี้เป็นฉากหนึ่งเบื้องหลังแรงบันดาลใจคราวนั้น

กลางปี พ.ศ. 2551 ศาสตราจารย์สุเมธ ชุมสาย ณ อยุธยา ได้กรุณาส่งหนังสือเล่มหนึ่งชื่อ (สถาบันพระปกเกล้า, 2550) มาให้อ่าน ผู้เขียนดีใจมาก รู้สึกสนใจเป็นพิเศษกับข้อความที่ปรากฏใน น. 79 ที่กล่าวว่า

[4]

ปัญหาเรื่องพม่า เป็นข้อสังเกตที่น่าสนใจมาก เป็นสิ่งดลใจให้ผู้เขียนเริ่มค้นคว้าหาที่มาของปัญหานี้ เพื่อทำความเข้าใจกับเหตุผลอันแท้จริงที่ทำให้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กริ้วพระองค์เจ้าปฤษฎางค์ ต่อคำกราบบังคมทูลดังกล่าว ด้วยเหตุผลพื้น ๆ ที่เมืองสยามยังไม่พร้อมที่จะมีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง

แต่เพราะสาเหตุหนึ่ง(ปัญหาเรื่องพม่า) ทำให้เกิดอีกสาเหตุหนึ่ง(คำกราบบังคมทูลความเห็น) ตรงนี้คือจุดเปลี่ยนที่น่าสนใจ จากการค้นคว้าเพิ่มเติมพบว่า ปัญหาเรื่องพม่า มีผลกระทบทางจิตใจต่อพระองค์เจ้าปฤษฎางค์อยู่ไม่น้อย เรื่องนี้นี่เองที่เป็นมูลเหตุและปฏิกิริยาลูกโซ่ที่ทำให้มีพระราชประสงค์ให้พระองค์เจ้าปฤษฎางค์กราบทูลแนวทางแก้ปัญหาการคุกคามจากชาติมหาอำนาจ เอกสาร2-3 ฉบับเพิ่มเติมที่ผู้เขียนพบใหม่ในปารีสชี้เบาะแสของปัญหาเรื่องพม่าให้ชัดเจนแจ่มแจ้งขึ้น เมื่อรู้แล้วก็ใคร่จะได้ถ่ายทอดสิ่งที่ค้นพบมาเผยแพร่ต่อไป

นอกเหนือไปกว่านี้ผู้อ่านจะได้พบความสัมพันธ์อันแปลกประหลาดของพระองค์เจ้าปฤษฎางค์กับทูตพม่าที่ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน แต่ต้องโคจรมาพบกันโดยบังเอิญ ทำให้ความลับของประเทศหนึ่งถูกเปิดเผยขึ้น เป็นกรณีศึกษาการที่พม่าและสยามจำต้องปรับตัวเข้าสู่ยุคใหม่ที่มีจักรวรรดินิยมเป็นตัวแปร ส่งผลกระทบต่อความล่มสลายของชาติหนึ่ง และความอยู่รอดของอีกชาติหนึ่ง ที่มีพัฒนาการทางการเมืองแบบเดียวกันเป็นเดิมพัน

ปัญหาของพม่า

ประวัติศาสตร์พม่าก่อนที่จะถูกอังกฤษยึดครองใน ค.ศ. 1885 (พ.ศ. 2428) เป็นประวัติศาสตร์ของความขัดแย้งไม่ลงรอยกันของกลุ่มชนเผ่าพันธุ์ต่าง ๆ ที่อาศัยอยู่ภายในอาณาจักรเดียวกัน ได้แก่ กลุ่มชนชาติพม่าบริเวณลุ่มแม่น้ำอิรวดี กลุ่มชนชาติมอญที่อาศัยอยู่ทางตอนใต้ของประเทศ กลุ่มชาวไทยใหญ่หรือฉานทางภาคเหนือและตะวันออก กลุ่มชาวอาระกันหรือยะไข่ทางภาคตะวันตก ความขัดแย้งระหว่างกลุ่มชนเหล่านี้ดำรงอยู่และเป็นปัญหาของพม่ามาจนทุกวันนี้ แต่รากเหง้าของปัญหาที่แท้จริง กลับเป็นความเหลื่อมล้ำทางสังคม และความขัดแย้งทางผลประโยชน์ระหว่างชนชั้นที่ไม่เท่าเทียมกัน ผสมกับการแก่งแย่งชิงดีของชนชั้นปกครองภายในราชวงศ์เดียวกันซึ่งหาข้อยุติไม่ได้

ความขัดแย้งทั้งปวงถูกซ้ำเติมให้รุนแรงขึ้น เมื่อพม่าเกิดปะทะกับอังกฤษในอินเดีย กลายเป็นสงคราม2 ปีที่ต้องเผชิญหน้ากับประเทศมหาอำนาจที่เหนือกว่าทั้งแสนยานุภาพและเทคโนโลยี สงครามครั้งแรกกับอังกฤษ สิ้นสุดลงโดยสัญญาสงบศึกใน ค.ศ. 1824 (พ.ศ. 2367) แต่แล้วอังกฤษก็หาข้ออ้างในการครอบครองดินแดนเพิ่มในสงครามครั้งที่2 ค.ศ. 1852 (พ.ศ. 2395) ครั้งนี้พม่าตอนล่างทั้งหมดถูกผนวกเข้าเป็นอาณานิคมของอังกฤษ อังกฤษรอจังหวะเพื่อให้เกิดสงครามครั้งที่3 ซึ่งเป็นครั้งสุดท้ายใน ค.ศ. 1885 (พ.ศ. 2428) พม่าก็เสียเมือง และถูกผนวกเข้าไปเป็นแคว้นขนาดใหญ่ของการปกครองของอังกฤษในอินเดีย

ภายในราชสำนัก พม่าก็ดูโชคร้ายในแง่ของผู้นำประเทศ แม้ว่ากษัตริย์ราชวงศ์คองบองหลายองค์จะมีความสามารถในการปกครอง จนสามารถรวมพม่าเป็นเอกภาพ การพิชิตอาณาจักรข้างเคียง เช่น อยุธยาและล้านช้าง ทำให้พม่าเป็นมหาอำนาจอันดับหนึ่งในหมู่ชาวเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีอำนาจทางทหารเหนือยักษ์น้อยแห่งเอเชียคือสยามและเวียดนาม แต่ในระยะที่พม่าเผชิญหน้ากับจักรวรรดินิยมอังกฤษนั้น พม่าโชคไม่ดีที่กษัตริย์องค์หนึ่งมีความคิดสั้น กษัตริย์2 องค์เสียพระสติ และกษัตริย์อีกหลายองค์ขาดความเชื่อมั่นในตนเอง[3]

**ประวัติศาสตร์นอกพงศาวดาร

พม่า–สยาม**

ภายหลังสงครามครั้งที่2 และก่อนสงครามครั้งที่3 นั้น พม่ามีกษัตริย์2 พระองค์ปกครองประเทศ ทรงพระนามว่าพระเจ้ามินดุงและพระเจ้าสีป่อ(บางทีก็เรียกพระเจ้าธีบอ–ผู้เขียน) ทั้ง2 รัชกาลนี้มีความคล้ายคลึงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อเนื่องกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวของสยาม ทั้งรูปแบบการปกครอง นโยบายต่างประเทศ และต่างก็ถูกรุกรานโดยมหาอำนาจตะวันตกแบบเดียวกัน เรายังทราบว่าพระเจ้าแผ่นดินพม่าและไทย ล้วนมีแนวความคิด ทัศนคติ และพระราชนิยมที่คล้ายกันมาก ทำให้เหตุการณ์ในระยะนี้สามารถเปรียบเทียบกันได้อย่างสมน้ำสมเนื้อ แต่สิ่งที่ไม่เหมือนกันตอนจบก็คือ ปฏิกิริยาที่ทั้ง2 ประเทศได้รับจากมหาอำนาจตะวันตก กลับมีผลลัพธ์ที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิงดังจะได้กล่าวต่อไป

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงจ้างแหม่มแอนนาเลียวโนเวนส์ ให้เข้ามาตั้งโรงเรียนสอนภาษาอังกฤษแก่สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ และพระเจ้าลูกเธอในสมัยนั้น จนทุกพระองค์ทรงรู้และตรัสเป็นภาษาอังกฤษ ตลอดจนทรงพระอักษรในภาษานั้นได้แตกฉาน รวมถึงเจ้าฟ้าชายจุฬาลงกรณ์ด้วย ส่วนที่เมืองมัณฑะเลย์นั้น พระเจ้ามินดุงก็ทรงว่าจ้างมิชชันนารีชาวอังกฤษคนหนึ่งชื่อ หมอมาร์ค ให้ตั้งโรงเรียนสอนภาษาอังกฤษในวัง จนพระโอรสธิดาทุกพระองค์ตรัสภาษาอังกฤษได้คล่องแคล่ว รวมถึงเจ้าฟ้าชายสีป่อซึ่งจะได้เถลิงราชสมบัติต่อจากพระเจ้ามินดุงด้วย[2]

See also  [NEW] G CAPITAL PUBLIC COMPANY LIMITED | พล ภัทร จันทร์ วิเมลือง - Nangdep.vn

ในระหว่างที่ทรงครองราชย์อยู่นั้น พระเจ้ามินดุงทรงตระหนักถึงความจำเป็นในการเปิดประเทศ และการเจริญสัมพันธไมตรีกับทางยุโรป จึงทรงจัดส่งคณะราชทูตออกไปฝรั่งเศส อังกฤษ และอิตาลี ถึง2 คณะ ใน ค.ศ. 1856 (พ.ศ. 2399) และ ค.ศ. 1872 (พ.ศ. 2415) ทางเมืองไทยก็เช่นเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงจัดส่งคณะราชทูตไปอังกฤษ ใน ค.ศ. 1857 (พ.ศ. 2400) และฝรั่งเศส ใน ค.ศ. 1861 (พ.ศ. 2404) ถึงกระนั้นทั้งอังกฤษและฝรั่งเศสก็ยังดำเนินนโยบายคุกคามทั้งพม่าและไทยไปพร้อม ๆ กัน กล่าวคือทางด้านอินโดจีน ฝรั่งเศสยึดเวียดนามได้ทั้งหมดแล้ว ก็เริ่มขยับขยายเข้ามาทางลาวล้านช้าง ดังนั้นดินแดนในเขตอิทธิพลของฝรั่งเศสก็ประชิดกับเขตแดนพม่าตอนบน(สามเหลี่ยมทองคำในปัจจุบัน–ผู้เขียน)

การแผ่อำนาจของฝรั่งเศสทำให้อังกฤษวิตกกังวลว่าฝรั่งเศสจะก้าวก่ายเข้ามาในเขตอิทธิพลของอังกฤษ ประกอบกับพม่าในสมัยพระเจ้ามินดุงและสีป่อเองก็พยายามผูกมิตรกับฝรั่งเศส และพยายามตกลงทางการค้ากัน พม่าหวังอยู่เสมอว่าจะได้ฝรั่งเศสมาถ่วงดุลอังกฤษและจะได้ขอซื้ออาวุธจากฝรั่งเศสอีกด้วย ส่วนทางเมืองไทยนั้นเมื่อฝรั่งเศสยึดครองเวียดนามแล้วก็หันมาสนใจเขมรและลาว ซึ่งเป็นเมืองขึ้นของไทยมาก่อน ไทยจึงหันไปหาอังกฤษและมั่นใจอยู่เสมอว่าอังกฤษจะไม่ทอดทิ้งไทยหากฝรั่งเศสหักหาญน้ำใจไทย

ทั้งพม่าและไทยต่างก็ดำเนินนโยบายตอบโต้อังกฤษและฝรั่งเศสในรูปแบบเดียวกันโดยใช้ทั้งไม้อ่อนและไม้แข็ง เพื่อยับยั้งอิทธิพลของจักรวรรดินิยม พระมหากษัตริย์ทั้งพม่าและไทยต่างก็ทรงใช้วิถีทางการเมืองทุกรูปแบบในการต่อรอง จนเกิดแนวนโยบายที่สอดคล้องใกล้เคียงกันในช่วงนี้ รวมถึงนโยบายถ่วงดุลอำนาจ นโยบายลู่ตามลม และนโยบายพันธมิตรซ้อนพันธมิตร โดยอาศัยการทูตนำการเมืองเป็นแนวทางปฏิบัติ

สำหรับเมืองไทย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงดำเนินพระราชวิเทโศบายที่ละมุนละม่อมกว่าทางพม่า ทรงลดพระองค์ลงมาเป็นผู้น้อย ไม่ทะนงตัวสูงทัดเทียมพระเจ้ากรุงอังกฤษ–ฝรั่งเศส ทรงคิดวิธีผ่อนหนักผ่อนเบา ถึงขนาดที่ทรงทดลองทำในสิ่งที่พระมหากษัตริย์ก่อนหน้าพระองค์ไม่เคยทรงกระทำมาก่อน เช่น จำลองพระมหาพิชัยมงกุฎ และเครื่องราชูปโภคส่งไปพระราชทานพระเจ้ากรุงอังกฤษ–ฝรั่งเศส อันเป็นกุศโลบายเหมือนการยอมตนเข้าสวามิภักดิ์อยู่ภายใต้พระบารมีกษัตริย์ยุโรป ก่อนที่อังกฤษ–ฝรั่งเศส จะดำเนินมาตรการรุนแรงหรือแสดงอำนาจบาตรใหญ่กับไทย การเปิดฉากเดินเกมการเมืองแบบอ่านใจออกของฝ่ายไทยดูจะได้ผลดีกว่าทางพม่า เห็นได้จากการที่รัฐบาลอังกฤษ–ฝรั่งเศส หันมาปรองดองกันโดยตั้งให้สยามเป็นดินแดนกันกระทบ(Buffer State) ในปี ค.ศ. 1896 (พ.ศ. 2439) ผลตอบแทนลักษณะนี้เป็นสิ่งที่พม่าไม่เคยได้รับ[1]

**สถานการณ์ภายใน–นอกประเทศ

สมัยพระเจ้ามินดุง**

พระเจ้ามินดุงเสด็จขึ้นเป็นกษัตริย์ด้วยการทำรัฐประหารในราชสำนัก โดยล้มพระเจ้าพุกามแมงกษัตริย์องค์ก่อน ทรงมีนโยบายในการปกครองแบบสันติวิธี และคัดค้านนโยบายเก่าของพระเจ้าพุกามแมงในการทำสงครามครั้งที่2 กับอังกฤษ พระองค์ทรงเล็งเห็นว่าทางรอดของพม่าอยู่ที่การเป็นมิตรกับอังกฤษ และโอนอ่อนผ่อนตามข้อเรียกร้องของมหาอำนาจยุโรป ทรงเป็นกษัตริย์ที่สามารถที่สุดพระองค์หนึ่งที่พม่าเคยมีมา มีพระอัจฉริยภาพพิเศษเช่นเดียวกับพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และทรงสามารถนำทัศนคติสมัยใหม่จากตะวันตกมาปฏิบัติใช้ได้จริง

ทรงมีความคิดและวิสัยทัศน์ก้าวหน้ากว่าคนยุคเดียวกัน ขณะเดียวกันก็ทรงเปิดการค้าเสรีภายในราชอาณาจักร ทรงนำระบบเงินตราเข้ามาทดแทนระบบแลกเปลี่ยนสิ่งของ ทั้งยังโปรดให้ตั้งโรงกษาปณ์ขึ้นผลิตเหรียญใช้เป็นครั้งแรกในประเทศด้วย ทรงตระหนักถึงความสำคัญของอุตสาหกรรม จึงทรงว่าจ้างผู้เชี่ยวชาญชาวยุโรปให้มาสำรวจและปรับปรุงวิธีการทำเหมืองแร่และป่าไม้ ทรงว่าจ้างชาวอังกฤษและฝรั่งเศสเป็นที่ปรึกษาส่วนพระองค์และทรงเปิดประเทศเต็มรูปแบบ

พระเจ้ามินดุงทรงปรารถนาให้มีผู้แทนรัฐบาลอังกฤษมาอยู่ที่เมืองหลวงนานมาแล้ว แต่ก็ยังคงผิดหวัง เพราะอังกฤษยังไม่ยอมให้พระองค์ส่งผู้แทนพม่าไปประจำที่ลอนดอน อังกฤษหาได้ยอมรับว่าพระเจ้ามินดุงมีฐานะและตำแหน่งเทียบเท่ากับพระนางเจ้าวิกตอเรีย ทั้งบางส่วนของพม่าก็เป็นเขตแดนที่ขึ้นกับอังกฤษ ในระยะนั้นอังกฤษมีการติดต่อโดยตรงจากลอนดอนกับพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวของไทย จึงเท่ากับอังกฤษตั้งใจเหยียดหยามพระเจ้ามินดุงอยู่มาก

ต่อมาเมื่อพระองค์ทรงได้รับการตอบรับไมตรีจิตจากพระนางเจ้าวิกตอเรียผ่านข้าหลวงใหญ่ ทำให้ทรงรู้สึกกล้าขึ้น และใน ค.ศ. 1872 (พ.ศ. 2415) พระองค์ได้ทรงส่งคณะทูตชุดที่2 โดยการนำของเสนาบดีผู้เฒ่า คือท่านกินหวุ่นมินจี ผู้เป็นพระสหายใกล้ชิดให้เป็นผู้แทนพระองค์ไปอังกฤษ บนเส้นทางไปอังกฤษ คณะทูตผ่านทางอิตาลีและฝรั่งเศส และได้รับการต้อนรับอย่างสมเกียรติจากรัฐบาลของทั้ง2 ประเทศในฐานะที่พม่าเป็นราชอาณาจักรที่มีกษัตริย์ปกครอง

แต่พอมาถึงพระราชวังวินด์เซอร์ในอังกฤษ กลับไม่มีเสนาบดีฝ่ายต่างประเทศอยู่ในพิธีเข้าเฝ้า มีแต่เพียงขุนนางฝ่ายกิจการอินเดียเป็นผู้นำเข้าเฝ้าแทน แสดงว่าราชสำนักเซ็นต์เจมส์จัดฐานะของพม่าไว้ต่ำกว่าสยาม ทั้งยังแสดงให้เห็นถึงท่าทีของอังกฤษที่มีต่อพม่า คือ ยังคิดว่ามิใช่ราชอาณาจักรที่เป็นเอกราชแต่เป็นอาณานิคมของอังกฤษมาแต่เดิมเท่านั้น

นอกจากนั้นสิ่งที่บั่นบอนพระราชหฤทัยของพระเจ้ามินดุงเรื่อยมา คือ ตลอดรัชสมัยของพระองค์ อังกฤษก็ยังไม่แสดงความมั่นใจในราชสำนักพม่าและยังเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับผลประโยชน์ในแคว้นกะเหรี่ยงเป็นพักๆ การแทรกแซงกิจการภายในของพม่าทั้งด้านการทหารและพลเรือนมีผลทำให้หัวหน้าพวกกะเหรี่ยงบางกลุ่มได้ใจจึงตั้งตัวเป็นกบฏต่อต้านรัฐบาลกลางของพม่า และทำตัวเป็นปฏิปักษ์กับราชสำนักด้วยการสนับสนุนอย่างออกนอกหน้าของพวกอังกฤษ

ความมัวหมองจากกิจการภายนอกและความระส่ำระสายของกิจการภายใน ทำให้ทรงท้อแท้พระทัยและสิ้นหวัง ตลอดรัชสมัยพระเจ้ามินดุงทรงรีรอที่จะแต่งตั้งพระราชโอรสองค์หนึ่งองค์ใดเป็นรัชทายาท เพราะทรงเกรงว่าจะเป็นอันตราย เนื่องจากภายในราชสำนักยังขาดความสามัคคี และไม่มีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน

พอถึง ค.ศ. 1878 (พ.ศ. 2421) ขณะที่พระเจ้ามินดุงใกล้สวรรคต พระมเหสีกับเสนาบดีคนโปรด คือ เตียงดามินจี และ กินหวุ่นมินจี ร่วมกันวางแผนยึดอำนาจด้วยการยกเจ้าชายสีป่อ ผู้ไม่มีชื่อเสียงขึ้นเป็นกษัตริย์องค์ใหม่ แล้วให้อภิเษกสมรสกับพระธิดา2 องค์ของพระมเหสีองค์นั้น คือเจ้าหญิงศุภยลัต และเจ้าหญิงศุภยจี ผู้ทรงเป็นพระขนิษฐาร่วมพระราชบิดา คณะผู้วางแผนเชื่อมั่นว่า เจ้าชายสีป่อจะต้องอยู่ในอำนาจตนเพราะทรงมีอุปนิสัยอ่อนแอ ทั้งขาดอิทธิพลและการสนับสนุนจากฝ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น[5] และ[6]

**สถานการณ์ภายใน–นอกประเทศ

สมัยพระเจ้าสีป่อ**

รัชกาลใหม่ในพม่าเริ่มต้นอย่างไม่ราบรื่นนัก เมื่อเริ่มขึ้นรัชกาลก็เกิดข่าวลือทั่วไปในพม่าตอนล่าง ว่ากษัตริย์องค์ใหม่กำลังวางแผนบุกดินแดนอังกฤษ พ่อค้าอังกฤษในพม่าพากันยื่นคำร้องเพื่อขอกำลังคุ้มครองจากรัฐบาลอังกฤษ สงครามอังกฤษกับพม่าครั้งที่3 ดูไม่มีทางหลีกเลี่ยงได้ในสถานการณ์เช่นนี้ และอังกฤษเองก็มีแผนการที่จะสนับสนุนเจ้าชายนยองยาน ขึ้นเป็นกษัตริย์แทนพระเจ้าสีป่อ และผนวกพม่าตอนบนเป็นดินแดนในอารักขา แต่สงครามก็ยังไม่เกิดขึ้นในระยะนี้ด้วยเหตุผล2 ประการ คือ1. อังกฤษกำลังวุ่นวายอยู่กับการปราบกบฏในอัฟกานิสถาน และ2. ชนเผ่าซูลูในแอฟริกาก็กำลังกำเริบเสิบสาน วิกฤติการณ์ในพม่าช่วง ค.ศ. 1880 (พ.ศ. 2423) จึงผ่านพ้นไปโดยไม่มีอะไรเกิดขึ้น

ภายในราชสำนัก แผนการของกินหวุ่นมินจีที่จะทำให้พระเจ้าสีป่อเป็นหุ่นเชิดดูไร้ผล เพราะพระราชินีศุภยลัตคุมอำนาจทั้งหมดอยู่เหนือกษัตริย์ผู้อ่อนแอ พระนางทรงมีความทะเยอทะยาน มุทะลุ และมีความเชื่อมั่นในตัวเองสูง อิทธิพลของพระนางมีส่วนสำคัญต่อการสั่งปลดเสนาบดีชั้นผู้ใหญ่ตามใจชอบ รวมทั้งสั่งระงับแผนการที่จะเปลี่ยนแปลงพม่าไปสู่ระบอบรัฐธรรมนูญที่เสนาบดีเหล่านั้นได้เตรียมการไว้ สถานการณ์เลวลงอีกใน ค.ศ. 1883 ในปีเดียวกันพระเจ้าสีป่อทรงจัดให้คณะทูตชุดหนึ่งเดินทางไปฝรั่งเศส

ฝ่ายอังกฤษสงสัยในจุดมุ่งหมายของพม่าแล้วแต่เริ่มแรก อังกฤษหวาดระแวงอยู่ตลอดเวลาว่าฝรั่งเศสต้องการดินแดนบางส่วนของพม่าเช่นกัน เพราะฝรั่งเศสเสียดินแดนส่วนอื่น ๆ ของโลกให้อังกฤษมามากแล้ว จึงหันมาตั้งนโยบายรุกรานแบบรวบรัดในเอเชียบ้าง อังกฤษพยายามกีดกันมิให้ทูตพม่าไปฝรั่งเศส ส่วนราชสำนักก็พยายามทุกวิถีทางให้คณะทูตออกเดินทางให้ได้ จุดประสงค์ก็เพื่อเจรจาทำสนธิสัญญาทางการค้าและมิตรภาพกับทางยุโรป แต่จุดหมายอันซ่อนเร้นก็เพื่อเจรจาให้รัฐบาลฝรั่งเศสแทรกแซงกิจการภายในของพม่า

See also  [Update] (รีวิวเกาะสีชัง) | พกเงิน 1000 ไปเที่ยว “เกาะสีชัง” เกาะที่ขึ้นชื่อว่าเป็นเกาะแห่งความรัก | ที่เที่ยวชลบุรี 2019 - Nangdep.vn

คณะทูตพำนักอยู่ในฝรั่งเศสเป็นเวลาหลายเดือน ตลอดเวลานั้นทูตอังกฤษประจำกรุงปารีสก็จับตาดูความเคลื่อนไหวของคณะทูตพม่าอย่างไม่พอใจ และรีบบอกเสนาบดีต่างประเทศของฝรั่งเศสอย่างไม่เกรงใจว่ารัฐบาลอังกฤษจะประท้วงหากข้อระบุในสัญญากับพม่าจะมีข้อแม้อื่น ๆ นอกเหนือไปจากการค้าขายแต่เพียงอย่างเดียว ในที่สุดสนธิสัญญาก็ตกลงลงนามกันในเดือนมกราคม ค.ศ. 1885 (พ.ศ. 2428)

ในระหว่างนี้สถานการณ์ในพม่าเลวร้ายลงอีก วันที่10 พฤศจิกายน ค.ศ. 1884 (พ.ศ. 2427) อังกฤษก็เคลื่อนทัพประชิดชายแดนพม่า กองทัพอันทรงอานุภาพของอังกฤษเดินทัพถึงกรุงอังวะโดยปราศจากการต่อต้าน อังกฤษได้ชัยชนะที่ไม่น่าภูมิใจนักและสงครามก็กินเวลาเพียง11 วัน วันที่29 พฤศจิกายน พระเจ้าสีป่อและพระราชินีเสด็จออกท้องพระโรงเป็นครั้งสุดท้าย รอการเข้าเฝ้าของแม่ทัพอังกฤษ คือ นายพลเอกเปรนเดอกาสท์ ท่านแม่ทัพแสดงคารวะแต่เข้มงวด และได้ถวายเวลาให้กษัตริย์และพระราชินี45 นาที เพื่อเตรียมการเสด็จโดยจะถูกเนรเทศไปยังฝั่งตะวันตกของอินเดีย ขณะที่คุณพนักงานกำลังรีบเก็บฉลองพระองค์และเพชรพลอยอันมีค่า พระเจ้าสีป่อได้ทรงขอที่จะออกจากวังด้วยการทรงช้างหรือขึ้นวอตามพระเกียรติยศ แต่แม่ทัพอังกฤษซึ่งต้องการหยามหน้ากษัตริย์พม่า ได้จัดรถกูบ(คล้ายเกวียน) เทียมวัว2 ตัว มาให้กษัตริย์และพระราชินีทรงออกจากวัง

ตามรายทางที่ขบวนเสด็จผ่านไปมีราษฎรมายืนเรียงรายเต็มไปทุกถนน ราษฎรเริ่มตระหนักว่าตนกำลังสูญเสียเอกราชของชาติและพม่าจะไม่มีพระเจ้าแผ่นดินอีกต่อไป ภาพที่เห็นเป็นภาพของชายร่างเล็ก ท่าทางสง่าแต่สิ้นหวัง พระพักตร์ซีดขาว ประทับอยู่บนเกวียนแบบชาวบ้าน แวดล้อมด้วยทหารอินเดียโพกผ้าจำนวนหลายร้อยคน เป็นภาพครั้งสุดท้ายที่จับใจราษฎรเป็นอย่างยิ่ง หญิงชราจำนวนมากต่างทุ่มตัวลงคร่ำครวญร่ำไห้กับพื้นดิน[5] และ[8]

**ทูตพม่าถอดใจกับทูตไทย

เรื่องพม่าเสียเมือง**

บางทีเหตุร้าวฉานที่เกิดขึ้นระหว่างพม่ากับอังกฤษในปี พ.ศ. 2428 อาจไม่เกิดขึ้นก็ได้ เพราะกรุงรัตนะบุระอังวะที่ไม่มีประเทศมหาอำนาจใดเป็นมิตรนั้น อังกฤษถือว่าไม่เป็นภัยต่ออังกฤษ แต่กรุงอังวะที่มีฝรั่งเศสอันเป็นคู่แข่งกับอังกฤษเป็นมิตรนั้น อังกฤษเห็นว่าเป็นภัยใหญ่หลวงต่อระบบการหาเมืองขึ้น และการปกครองเมืองขึ้นของอังกฤษทีเดียว แต่เหตุที่พระเจ้าสีป่อทรงกระตือรือร้นที่จะคบกับฝรั่งเศสก็เพราะทรงทราบว่าฝรั่งเศสเป็นคู่แข่งกับอังกฤษนั่นเอง จึงทรงคิดไปว่ากรุงอังวะที่มีฝรั่งเศสหนุนหลังอยู่นั้นคงจะเป็นที่เกรงขามแก่อังกฤษต่อไป สิ่งที่ไม่ทรงทราบก็คือกรุงลอนดอนในเวลานั้นมีอิทธิพลทางการทูตอยู่เหนือกรุงปารีสมากอยู่ อาจบังคับปารีสให้ทำอะไรตามใจลอนดอนได้มาก ยิ่งไปกว่านั้นทางปารีสก็รู้อยู่แก่ใจว่า พม่าตกเป็นอาณานิคมของอังกฤษตั้งแต่สมัยพระเจ้ามินดุงแล้ว[2]

ขณะที่พำนักอยู่ในปารีส คณะทูตพม่าโดยการนำของข้าราชการชั้นผู้ใหญ่2 คน คือ ธันเจะต์หวุ่นดอก(Thangyet Wundauk) ราชทูตเป็นหัวหน้าคณะ และจอกมยองอัตวินหวุ่น(Kyaukmyaung Atwinwun) อุปทูตพม่า ก็ประสบความสำเร็จในการแลกเปลี่ยนสัตยาบันของสัญญาการค้าและมิตรภาพ ฉบับวันที่15 มกราคม ค.ศ. 1885 กับรัฐบาลฝรั่งเศส แต่หลังจากนั้นเพียงไม่กี่วัน ราชทูตพม่าก็มายืนอยู่หน้าสถานทูตสยาม เลขที่13 (ถนน) Rue De Siam กลางกรุงปารีส เพื่อขอพบราชทูตสยามอย่างไม่เป็นทางการ

การมาเยือนเป็นส่วนตัวครั้งนี้เป็นภารกิจที่ค่อนข้างลึกลับพอดู เพื่อปรับทุกข์เกี่ยวกับกิจการบ้านเมืองที่กำลังเข้าขั้นวิกฤติ การพบปะกันครั้งนี้ได้รับการตีแผ่อยู่ในหนังสือที่พิมพ์เป็นภาษาอังกฤษชื่อPrince Prisdang Files on His Diplomatic Activities in Europe, 1880-1886 หรือภารกิจด้านการทูตในทวีปยุโรปจากแฟ้มของพระองค์เจ้าปฤษฎางค์ ระหว่าง ค.ศ. 1880-1886 เรียบเรียงโดย ม.ล. มานิจ ชุมสาย ณ อยุธยา ภายใต้หัวข้อว่า

[7]

(หมายเหตุ: ถอดความเป็นภาษาไทย จากต้นฉบับเป็นภาษาอังกฤษ)

กษัตริย์องค์สุดท้าย เสียอิสรภาพ

นิตยสารต่างประเทศอีกฉบับหนึ่ง บรรยายเหตุการณ์ตอนพม่าเสียเมือง ให้ข้อมูลเกี่ยวกับพระชะตากรรมในช่วงบั้นปลายของพระเจ้าสีป่อและพระนางศุภยลัต ผู้เขียนเห็นว่ามีสาระดีจึงนำมาถ่ายทอดไว้เป็นบทสรุปของประวัติศาสตร์หน้านี้เพื่อมิให้สูญหายไป

[2]

การล่มสลายของราชอาณาจักรพม่า ถูกตีแผ่ตามหน้าหนังสือพิมพ์และนิตยสารต่าง ๆ ทั่วโลกเมื่อร้อยกว่าปีที่ผ่านมา พระองค์เจ้าปฤษฎางค์ทรงตัดเก็บบทความจากที่ต่าง ๆ ทรงแปล แล้วทรงจัดส่งเข้ามาทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พร้อมกับรายงานการเข้าพบของทูตพม่าที่ปารีส พระเจ้าอยู่หัวทรงให้ความสนพระทัยในเรื่องนี้อย่างมาก แล้วจึงมีพระบรมราชโองการให้พระองค์เจ้าปฤษฎางค์กราบบังคมทูลความคิดเห็นเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้เข้ามา[7]

ในตอนแรกพระองค์เจ้าปฤษฎางค์กราบบังคมทูลว่า ท่านมิใช่คนที่เหมาะสม จึงมิอาจเอื้อมถวายความเห็นในกรณีดังกล่าวได้ แต่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวก็ยังทรงยืนยันให้ท่านลองถวายความเห็นดูว่าถ้าเหตุการณ์ทำนองนี้เกิดขึ้นกับสยามบ้าง เราควรจะป้องกันอย่างไร? หลังจากนั้นพระองค์เจ้าปฤษฎางค์จึงทรงรับเอาพระราชกระแสมาทรงปรึกษากับพระเจ้าน้องยาเธออีก3 พระองค์ ที่ทรงพำนักอยู่ในยุโรป

ขณะนั้นมีพระเจ้าน้องยาเธอกรมหมื่นเรศร์วรฤทธิ์ พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าสวัสดิโสภณ และพระเจ้าน้องยาเธอพระองค์เจ้าโสณบัณฑิต ตลอดจนข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ที่ทำงานอยู่ในสถานทูตทั้งที่ลอนดอนและปารีส โดยมีจุดประสงค์ที่จะกราบบังคมทูลความเห็นร่วมกันและรับผิดชอบร่วมกัน อันเป็นที่มาของการเสนอให้สยามมีรัฐธรรมนูญ เพื่อจัดการเปลี่ยนแปลงการบริหารราชการแผ่นดิน ร.ศ. 103[4]

ในภายหลัง พระองค์เจ้าปฤษฎางค์ทรงตระหนักว่า พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงปรึกษาหารือมาเป็นการส่วนพระองค์ ทำให้ไม่สมควรที่จะเปิดเผยแก่ผู้อื่นได้รับรู้ด้วย และให้เก็บเป็นเรื่องภายในโดยเฉพาะ จึงทรงรู้ตัวว่าได้คิดและทำผิดพลาดไป มารู้สึกตัวว่าเป็นโทษทัณฑ์ก็ต่อเมื่อได้ทูลเกล้าฯ ถวายเข้ามาแล้ว[4]

 

เอกสารประกอบการค้นคว้า :

[1] ไกรฤกษ์ นานา. กุศโลบายของรัชกาลที่4 จากเอกสารต่างประเทศฉบับใหม่, ใน (ธันวาคม2551), น. 108-121.

[2] คึกฤทธิ์ ปราโมช, ม.ร.ว. พม่าเสียเมือง. กรุงเทพฯ: ดอกหญ้า, 2000.

[3] ชาญวิทย์ เกษตรศิริ. พม่า: อดีตและปัจจุบัน. เชียงใหม่: โครงการตำรามหาวิทยาลัย สำหรับหอสมุดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2526.

[4] สุเมธ ชุมสาย ณ อยุธยา และคณะ. พระองค์เจ้าปฤษฎางค์ และข้อเสนอเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญฉบับแรก พ.ศ. 2427. นนทบุรี: สถาบันพระปกเกล้า, 2550.

[5] หม่องทินอ่อง. A HISTORY OF BURMA. (ฉบับแปลโดย เพ็ชรี สุมิตร). จัดพิมพ์โดยมูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย, 2548.

[6] Bruce, George. The Burma Wars (1824-1886). London : Hart-Davis & Macgibbon, 1973.

[7] Manich Jumsai, M.L. Prince Prisdangs Files On His Diplomatic Activities In Europe, 1880-1886. Bangkok : Chalermnit, 1977.

[8]L’UNIVERS ILLUSTRE, Paris, ฉบับวันที่29 พฤศจิกายน1884.

See also  [NEW] CIMB Preferred : สมัครสมาชิก | cimb thai คือธนาคารอะไร - Nangdep.vn

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 22 ตุลาคม 2562


เพลิงพระนาง – ฉากปะทะคารม (1)


ฉากปะทะคารม \”เพลิงพระนาง 2539\”
เจ้านางตองนวล โดน เจ้านางอนัญทิพย์ ตบ!!!
ชไมพร/ปรียานุช/ณหทัย

นอกจากการดูบทความนี้แล้ว คุณยังสามารถดูข้อมูลที่เป็นประโยชน์อื่นๆ อีกมากมายที่เราให้ไว้ที่นี่: ดูความรู้เพิ่มเติมที่นี่

เพลิงพระนาง - ฉากปะทะคารม (1)

ความน่ากลัวของพระนเรศวรที่โรงเรียนไม่สอน #ไทยไดอะรี่#ดาร์คไดอะรี่ I แค่อยากเล่า…◄552►


การประหารแบบโหดสลัดของไทยโบราณ : https://youtu.be/iRZx2sqAHRk
ประวัติศาสตร์ไทยใน 11 นาที : https://youtu.be/M67TidjAl_c
อาถรรพ์วัดราชบูรณะ : https://youtu.be/GEHaNFYrdeA
FB : https://www.facebook.com/FNDiary
IG : https://goo.gl/FnJaQ6 IG : FNDiary
LINE Sticker :https://store.line.me/search/en?q=jr_krit
Twitter : https://twitter.com/diary_fn

♫ Background Music ♫
THAILAND TRAVEL VLOG MUSIC : Artist Jarry Espende
Link : https://tinyurl.com/yxp97fhf

ความน่ากลัวของพระนเรศวรที่โรงเรียนไม่สอน #ไทยไดอะรี่#ดาร์คไดอะรี่ I แค่อยากเล่า...◄552►

เนื่องในโอกาสวันออกพรรษาวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๖๔ เวลา ๐๘.๓๐ น.พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฯ


วันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๖๔ เวลา ๐๘.๓๐ น.
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฯ
โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมฯ ให้ผู้แทนพระองค์
นำสังฆทานพระราชทาน มาถวาย
แด่พระเดชพระคุณ พระธรรมราชานุวัตร
เจ้าคณะภาค ๑๐ / เจ้าอาวาสวัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร
เนื่องในโอกาสวันออกพรรษา
เรารักในหลวงรัชกาลที่10 พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 10
เรารักสมเด็จพระราชินีสุธิดา
เรารักราชวงศ์จักรีในหลวงพระราชินีนุ้ยในหลวงพระราชินี เพื่อชาติราชวงศ์บัลลังค์ในหลวงพระราชินี สุทิดาเรารักสมเด็จพระเจ้าลูกเธอฯเจ้าฟ้า พัชรกิติยาภา ในหลวง เจ้าคุณพระสินีนาฏพิลาสกัลยาณีพระองค์ภาสมเด็จพระเจ้า ลูกเธอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรีนารัตนฯสมเด็จ พระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติเรารักรัชกาลที่สิบเรารักในหลวงเรารักท่าน ชายทั้งสี่เรารักสถาบันด้วยใจภักดีพระ บารมีเกริกฟ้าใต้ร่มพระบารมีในหลวงพระราชินีสุทิดาในหลวงหม่อมนุ่ยในหลวงพระ ราชินีนัยคู่บุญคู่บารมีเจ้าคุณพระ สินีนาฏฯขอพระองค์ทรงพระเจริญยิ่งยืนนาน
ขอขอบคุณข้อมูล:สำนักข่าวไทย 🙏💛💜
:News Thainews
:ThaiPBS
ขอขอบพระคุณที่มาของข่าว เครดิต ภาพ\\ข้อมูลคลิปวิดิโอ วิดิทัศน์ สำนักข่าวกรมประชาสัมพันธ์ สื่อทุกสื่อทุกแหล่งที่มา ข่าวราชสำนัก ททบ.5 ข่าวราชสำนัก อสมท.
📻ขอบคุณสำหรับท่านผู้รับชมทุกท่านโปรดอย่าลืมกดติดตามช่องของ ยูลนัน📌เพื่อได้รับข่าวดีๆข่าวใหม่อัพเดทก่อนใคร และไม่พลาดคลิปดีฯ
ที่ YouTube ยูลนัน

เนื่องในโอกาสวันออกพรรษาวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๖๔ เวลา ๐๘.๓๐ น.พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฯ

พระนางศุภยาลัต ราชินีใจเหี้ยมแห่งดินแดนพม่า l เรื่องเล่า


เรื่องเล่า ตำนาน พระนางศุภยาลัต
…ว่าด้วยเรื่องการแก่งแย่งชิงบัลลังไม่ว่าจะเกิดขึ้นเมื่อใด ย่อมจะต้องมีการสูญเสียเกิดขึ้นเมื่อนั้น ครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์การช่วงชิงอำนาจและราชบัลลังในพม่า ดินแดนเพื่อนบ้านของเรา ก็ได้เกิดการนองเลือดครั้งใหญ่ โดยเบื้องหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญนี้ ว่ากันว่า พระนางศุภยาลัต ราชินีองค์สุดท้ายของพม่า คือผู้บงการ ซึ่งบ้านเราก็มักจะมีการนำเรื่องราวของเธอ มาดัดแปลง แล้วสร้างเป็นละครอยู่บ่อยๆ แต่แท้จริงนั้นเป็นเช่นไร ใครจะรู้…
ฝากกด Subscriber กด like \u0026 Share เพื่อเป็นกำลังใจให้กันด้วยนะครับ
ติดตาม \”เรื่องเล่า\” ทางช่องทางอื่นที่
facebook.com/RuangLaoofficial
TikTok @shockclub

พระนางศุภยาลัต ราชินีใจเหี้ยมแห่งดินแดนพม่า l เรื่องเล่า

ราชวงศ์คองบอง ราชวงศ์สุดท้ายของราชอาณาจักรพม่า


เป็นราชวงศ์ที่ 3 ในประวัติศาสตร์พม่า และเป็นราชวงศ์สุดท้ายของพม่า ก่อนที่จะตกเป็นเมืองขึ้นของสหราชอาณาจักร และสิ้นสุดการปกครองระบอบราชาธิปไตยของพม่า

ราชวงศ์คองบอง ราชวงศ์สุดท้ายของราชอาณาจักรพม่า

นอกจากการดูบทความนี้แล้ว คุณยังสามารถดูข้อมูลที่เป็นประโยชน์อื่นๆ อีกมากมายที่เราให้ไว้ที่นี่: ดูวิธีอื่นๆWiki

ขอบคุณมากสำหรับการดูหัวข้อโพสต์ กษัตริย์พม่าองค์สุดท้าย

Leave a Reply

Your email address will not be published.